Trang chủ / Linux / Bài 9: Quản lý và cài đặt phần mềm cho Ubuntu 16.04 LTS

Bài 9: Quản lý và cài đặt phần mềm cho Ubuntu 16.04 LTS

Giới thiệu.

Hôm nay echip sẽ giới thiệu cách cài đặt phần mềm cho Ubuntu 16.04 LTS. Đây là một nhu cầu thiết yếu và là công việc thực hiện thường xuyên. Bất kể bạn là người dùng Desktop hay Server. Và cũng như các hệ điều hành khác để cài đặt phần mềm trên Ubuntu bạn cần phải có quyền quản trị.

Đối với Ubuntu bạn có thể cài đặt phần mềm bằng những cách sau:

  • Sử dụng giao diện dòng lệnh ví dụ: apt-get, aptitude, dpkg, tasksel, snap.
  • Tải source code về tự compile.
  • Đối với bản Desktop bạn còn có thể cài đặt qua giao diện đồ họa nhờ: Synaptic Package Manager, Ubuntu Software Center.

Các gói phần mềm cho Ubuntu thường có dạng .DEB (Debian Package format) và chương trình quản lý phần mềm mặc định là APT (Advanced Package Tool). Cho dù bạn cài đặt phần mềm bằng giao diện dòng lệnh hay giao diện đồ họa thì nó cũng chuyển công việc quản lý và cài đặt các gói cho APT.

Chúng ta đang nói về quản trị Ubuntu Server nên trong bài này mình sẽ trình bày về cài đặt phần mềm cho Ubuntu bằng terminal và tự compile thôi. Cách sử dụng giao diện đồ họa thì cũng khá là dễ, các bạn có thể tự thử nghiệm.

Tìm hiểu Ubuntu Repositories.

Ubuntu Repositories có thể hiểu như một kho phần mềm online dành cho Ubuntu. Nó được chia làm 4 loại chính đó là:

  • main: Chứa các gói phần mềm miễn phí, mã nguồn mở được Canonical hỗ trợ.
  • restricted: Chứa các driver thiết bị.
  • universe: Chứa các gói phần mềm miễn phí, mã nguồn mở được hỗ trợ bởi cộng đồng.
  • multiverse: Chứa những phần mềm có bản quyền hoặc hạn chế quyền sử dụng về pháp lý.
Bạn có thể xem danh sách tất cả các gói phần mềm của Ubuntu tại: http://packages.ubuntu.com/

Các repositories được quản lý và cấu hình bởi APT nhờ file /etc/apt/sources.list. Bạn có thể thêm hoặc bớt repositories bằng cách sửa file sources.list theo định dạng:

Đây là nội dung của file /etc/apt/sources.list đã được bỏ bớt các comment:

Mỗi lần thay đổi file sources.list bạn cần phải chạy lại lệnh: sudo apt update.

Quản lý phần mềm bằng công cụ dòng lệnh.

1. Sử dụng apt.

Để cài đặt phần mềm bạn gõ lệnh:

Để gỡ bỏ phần mềm bạn gõ lệnh:

Để cập nhật phần mềm bạn gõ lệnh:

2. Sử dụng snap.

Snappy là một dạng đóng gói phần mềm mới dự kiến sẽ thay thế .DEB trên Ubuntu. Ưu điểm của snap là các nhà phát triển chỉ cần lập trình và đóng gói 1 lần là có thể cài đặt và chạy trên tất cả các hệ điều hành. Hiện nay đã có kha khá phần mềm được đóng gói theo snap. Để cài những phần mềm này bạn cần sử dụng lệnh snap như sau:

Để cài đặt các gói snap gõ lệnh:

Để tìm một gói phần mềm snap ta gõ:

Để xóa bỏ một gói snap:

Để cập nhật một gói snap:

Để liệt kê các gói snap mà mình đã cài vào hệ thống:

3. Sử dụng dpkg.

Nếu bạn tải về gói phần mềm có đuôi mở rộng là .DEB thì bạn có thể sử dụng lệnh dpkg để thao tác với nó.

Muốn cài đặt gói .DEB thì gõ:

Muốn gỡ cài đặt thì gõ:

Muốn liệt kê các gói phần mềm đã cài:

Tất cả các lệnh trên các bạn đều có thể xem thêm hướng dẫn bằng cách xem manual của nó. Gõ lệnh man <tên lệnh> nha. Ngoài ra còn có taskselaptitude. Bạn có thể thử 2 công cụ đó, nó tương đối trực quan và dễ dùng.

4. Sử dụng tasksel.

Gõ lệnh sudo tasksel và bạn sẽ chọn gói phần mềm trong giao diện như dưới đây.

5. Sử dụng aptitude.

Gõ lệnh sudo aptitude và bạn sẽ thực hiện các bước cài đặt, gỡ bỏ, update phần mềm bằng giao diện dưới đây. Sử dụng bàn phím để thao tác.

Tự compile phần mềm.

Việc tự compile phần mềm thường yêu cầu kiến thức về phần mềm đó. Khi bạn tải source code của phần mềm về hãy đọc file README hoặc INSTALL để biết thêm thông tin hoặc xem trang chủ của nó về các option. Cơ bản thì quá trình compile phần mềm chỉ 3 bước gõ lệnh như sau:

  • Lệnh ./configure tạo ra một MAKEFILE với các option mà bạn cung cấp. Bạn cứ tưởng tượng như khi cài phần mềm bên Windows có chọn ổ đĩa cài đặt, và có tạo shortcut ngoài desktop hay không…
  • Lệnh make sử dụng MAKEFILE để compile phần mềm.
  • Lệnh make install thực hiện việc cài đặt phần mềm.
Source code phần mềm thường được nén với định dạng .tar.gz hoặc .tar.bz2… Bạn có thể xem thêm bài viết Hướng dẫn nén và giải nén trong Linux.

Giới thiệu chipchip

Chipchip là một chú gà con đam mê công nghệ và ham học hỏi. Thích màu hồng. Câu nói yêu thích "Kiến thức không của riêng ai, kiến thức là để chia sẻ"

Đọc thêm

Ubuntu 17.04 Beta 1 đã ra mắt người dùng

Theo kế hoạch phát hành của Canonical, phiên bản chính thức của Ubuntu 17.04 sẽ …

Gửi phản hồi

Nhắn tin cho chúng tôi